معماری سایت: ایجاد یک ساختار وبسایت که رتبه بگیرد

چطور یک سایت طراحی و ساخته می‌شود، تأثیر زیادی روی عملکردش دارد. یک سایت باید هم برای کاربران و هم برای ربات‌های موتور جستجو، ساده و راحت باشد. همچنین باید ساختار آن منطقی باشد تا نشان دهد شما در موضوع مورد نظرتان متخصص هستید، با مسیری که کاربر ایده‌آل شما در سایت طی می‌کند هماهنگ باشد و به شما اجازه دهد تا در آینده محتوای بیشتری به آن اضافه کنید.

این یعنی تمام بخش‌های سایت شما مثل منوها، لینک سازی داخلی، ساختار آدرس‌ها (URL) و نظم صفحات، باید دقیق و حساب‌شده باشند. این عناصر در کنار هم باید موضوع اصلی سایت شما را تقویت کنند و در عین حال به کاربران و ربات‌ها اجازه دهند بدون هیچ دردسری در سایت گشت‌وگذار کنند.

این مقاله به شما کمک می‌کند تا با اصول و مراحل ساخت یک معماری سایت ایده‌آل آشنا شوید. یاد می‌گیرید که چطور ساختاری بسازید که هم در نتایج جستجو رتبه خوبی بگیرد و هم از رقبایتان متمایز باشد.

معماری سایت چیست؟

معماری سایت “Site architecture” یا همان ساختار وبسایت، به روشی گفته می‌شود که صفحات یک وبسایت سازماندهی شده و به هم وصل می‌شوند.

وقتی ساختار سایت خود را طراحی می‌کنید، این سه هدف اصلی را فراموش نکنید:

1. منوهای سایت (navigation) باید پیدا کردن اطلاعات مورد نظر را برای کاربران راحت کنند.
2. ساختار سایت شما باید طوری باشد که ربات‌های موتور جستجو به راحتی بتوانند در آن بگردند و صفحات را پیدا کنند.
3. نظم صفحات سایت باید نشان‌دهنده تخصص و اعتبار شما در موضوع مورد بحث باشد.

کاربران باید بتوانند سریع و آسان به صفحات سایت دسترسی پیدا کنند و به محصول یا اطلاعات مورد نظر خود برسند. بهترین ساختار سایت، تعادلی بین تجربه کاربری (UX)، سئو (SEO) و امکان رشد محتوای آینده برقرار می‌کند.

این سه ستون اصلی معماری سایت بسیار مهم هستند، اما تجربه کاربری بالاترین اولویت را دارد. چون اگر کاربران نتوانند چیزی که دنبالش هستند را پیدا کنند، سایت را ترک می‌کنند. اگر گشتن در سایت سخت و وقت‌گیر باشد، ممکن است دلسرد شوند و به سراغ رقیب شما بروند!

سئو باید در کنار تجربه کاربری در نظر گرفته شود. ربات‌های خزشگر باید به راحتی در سایت حرکت کنند تا بتوانند صفحات شما را به درستی پیدا کرده، آن‌ها را بررسی و فهرست (index) کنند.

برنامه‌ریزی دقیق برای منوها و نظم صفحات، نه تنها برای بازدیدکنندگان سایت مفید است، بلکه به موتورهای جستجو هم کمک می‌کند تا بفهمند سایت شما در مورد چیست (ارتباط موضوعی) و کدام صفحات از همه مهم‌تر هستند (اعتبار).

ساختار سایت همچنین باید انعطاف‌پذیر و قابل گسترش باشد تا بتوانید در آینده محتوای بیشتری به آن اضافه کرده و پاسخگوی تغییرات و رشد کسب‌وکار خود باشید.

وقتی این تعادل برقرار شود، به اهداف اصلی‌تان که شامل آسان کردن دسترسی به اطلاعات، تقویت اعتبار موضوعی و هدایت مؤثر ربات‌های جستجو است، خواهید رسید.

چرا معماری سایت برای سئو یک پایه اساسی است؟

داشتن یک ساختار عالی برای سایت، تأثیر بسیار زیادی در سئو سایت یا همان بهینه‌سازی برای موتورهای جستجو می‌گذارد. عواملی مثل نرخ پرش (bounce rate)، تعامل کاربران و ارزش لینک‌ها می‌توانند با یک طراحی درست تقویت شوند یا با یک طراحی نادرست کاملاً آسیب ببینند.

تأثیر معماری سایت بر عمق خزش و بودجه خزش

عمق خزش یعنی برای رسیدن به یک صفحه خاص! چند بار باید از صفحه اصلی (صفحه اول سایت) کلیک کنید؟ هرچه تعداد کلیک‌ها برای رسیدن به یک صفحه کمتر باشد، هم برای کاربران و هم برای موتورهای جستجو، آن صفحه مهم‌تر به حساب می‌آید.

در مقابل، وقتی صفحات در عمق زیاد (بیش از چهار کلیک) پنهان شوند، موتورهای جستجو آن‌ها را کم‌اهمیت می‌دانند. این صفحات کمتر به چشم می‌آیند و کاربران سخت‌تر به آن‌ها می‌رسند. در نتیجه، ممکن است رتبه آن صفحه در نتایج جستجو پایین بیاید که قطعاً چیزی نیست که شما بخواهید.

به علاوه، هر چقدر عمق خزش بیشتر باشد، پیدا کردن تمام محتوای شما برای ربات‌های جستجو سخت‌تر می‌شود و این به سئو و عملکرد کلی سایت شما آسیب می‌زند.

نکته مهم دیگر این است که گوگل برای هر سایتی که می‌بیند، یک بودجه خزش محدود در نظر می‌گیرد. هر بار که ربات گوگل به سایت شما سر می‌زند، فقط تعداد مشخصی از صفحات را بررسی می‌کند. اگر پیدا کردن صفحات سخت باشد، این بودجه خزش به هدر می‌رود، چون ممکن است ربات‌ها هرگز به عمق کافی نرسند تا تمام صفحات شما را کشف کنند.

تأثیر معماری سایت بر جریان ارزش لینک‌ها

ارزش لینک (Link equity) که گاهی به آن قدرت لینک هم می‌گویند، به معنای ارزش و اعتباری است که یک صفحه می‌تواند از طریق لینک دادن به صفحه‌ای دیگر منتقل کند. این یعنی لینک‌دهی داخلی یک راه بسیار مؤثر برای تقویت صفحه‌ای است که هنوز بازدید زیادی ندارد.

برای مثال، فرض کنید یک صفحه محصول یا خدمت در سایت شما که رتبه و اعتبار بالایی دارد، به یک صفحه راهنما یا توضیحی لینک می‌دهد که از نظر موضوعی به آن مربوط است، اما هنوز رتبه‌ای نگرفته. هر دوی این صفحات با لینک‌های داخلی به هم وصل می‌شوند و صفحه محصول، بخشی از ارزش لینک خود را به صفحه راهنما منتقل می‌کند و باعث تقویت آن می‌شود.

با این کار، نه تنها شانس دیده شدن این صفحات توسط موتورهای جستجو بیشتر می‌شود، بلکه این لینک‌ها به ربات‌های جستجو می‌فهمانند که این صفحات چقدر با هم ارتباط، ارزش و وابستگی دارند.

تأثیر معماری سایت بر تعامل کاربران و مسیرهای تبدیل

از نظر تعامل کاربر، وقتی منوهای سایت پیدا کردن چیزی را که دنبالش هستند راحت می‌کند، احتمال اینکه سایت را ترک کنند کمتر می‌شود. یک منوی تمیز، ساده و کاربرپسند می‌تواند زمان حضور کاربر در سایت را بیشتر کند، چون با خوشحالی می‌توانند بخش‌های بیشتری را ببینند، به جای اینکه از روی کلافگی سایت را ببندند.

یک ساختار سایت خوب، برای مسیرهای تبدیل هم خیلی مهم است. این ساختار باید کاربر را به نرمی به سمت هدف نهایی هدایت کند چه خرید یک محصول باشد، چه وارد کردن ایمیل،این کار را با نشان دادن محتوایی انجام می‌دهد که کاربر را برای آن هدف آماده می‌کند و هر مانعی را از سر راه او برمی‌دارد.

وقتی ساختار سایت، کاربران را به مسیرهای تبدیل ضعیف هدایت می‌کند یا مانع تعامل می‌شود، مردم به احتمال زیاد سایت را ترک می‌کنند و به سراغ رقیب می‌روند. این اتفاق نه تنها باعث می‌شود مشتری به خاطر تجربه بد، دید منفی نسبت به برند پیدا کند، بلکه شما هم فروش را از دست می‌دهید.

ساختار خوب سایت = شانس بیشتر برای رتبه گرفتن

بهترین روش‌ها در ساختار وب‌سایت، مثل لینک‌دهی داخلی مرتبط با موضوع، منوهای واضح و سلسله‌مراتب کم‌عمق، باعث می‌شود که ربات‌های جستجو و موتورهای جستجو راحت‌تر سایت شما را بفهمند، بفهمند که موضوع آن چیست و صفحات آن چه ارتباطی با هم دارند.

استفاده از ساختار سایت برای نشان دادن تخصص شما در یک موضوع،مثلاً با ساخت خوشه‌های موضوعی (پیلار و کلاستر) حول مفاهیم کلیدی به راحتی می‌تواند تبدیل به سلاح مخفی شما در سئو شود.

یک ساختار خوب همچنین شانس بیشتری برای خزش و فهرست شدن (indexed) محتوا ایجاد می‌کند. این موضوع بسیار حیاتی است، چون اولین قدم برای رتبه گرفتن صفحات، فهرست شدن آن‌ها توسط موتورهای جستجو است.

انواع رایج ساختارهای سایت و زمان استفاده از آن‌ها

چهار مدل رایج برای ساختار سایت وجود دارد که هر کدام کاربرد خاص خود را دارند. مهم است که بدانید کدام مدل برای نوع وب‌سایت شما مناسب‌تر است، زیرا ساختار سایت پایه و اساس جذب مشتری و بهبود سئوی شماست.

چهار مدل اصلی ساختار سایت عبارتند از:

1. سلسله‌مراتبی (Hierarchical)
2. ترتیبی (Sequential)
3. ماتریکسی (Matrix)
4. پایگاه داده‌ای (Database)

1. ساختار سایت سلسله‌مراتبی

این مدل ساختاری برای اکثر وبسایت‌ها مناسب است و شرکت‌ها و دایرکتوری‌های زیادی از آن استفاده می‌کنند. به احتمال زیاد، این مدل آشناترین و ساده‌ترین ساختاری است که می‌توانید به راحتی آن را درک کنید.

نحوه چیدمان:

این مدل مانند یک درخت است که صفحه اصلی (Homepage) در نقش ریشه قرار دارد. از ریشه، دسته‌بندی‌های اصلی بیرون می‌آیند و بعد از آن، صفحات و موضوعات فرعی به صورت خوشه‌های کوچک‌تر تقسیم می‌شوند.

مزایا:

یک ساختار سلسله‌مراتبی قوی، برای سئو بسیار مناسب است. چون مسیرهای واضحی برای منوها و آدرس صفحات (URL) ایجاد می‌کند. استفاده از آن ساده است و به شما اجازه می‌دهد هر زمان که خواستید، صفحات جدیدی را به طور منظم به شاخه‌های مربوطه اضافه کنید.

معایب:

با وجود اینکه این مدل به راحتی امکان رشد محتوا را فراهم می‌کند، در سایت‌های بسیار بزرگ باید با دقت زیادی از آن استفاده کرد. در غیر این صورت، سلسله‌مراتب و عمق خزش ممکن است بیش از حد زیاد شود و مشکلاتی در خزش و فهرست‌بندی صفحات به وجود آورد.

2. ساختار سایت ترتیبی (Sequential)

این مدل ساختاری زمانی استفاده می‌شود که مهم است کاربران، محتوا را به ترتیب خاصی ببینند. مثلاً برای فرآیند خرید آنلاین یا کلاس‌ها و آموزش‌های ویدیویی که باید مرحله به مرحله پیش بروید، این مدل مناسب است.

نحوه چیدمان:

این ساختار یک نقطه شروع و پایان مشخص دارد و منوهای آن کاربر را مرحله به مرحله در مسیر راهنمایی می‌کنند.

مزایا:

چون مسیر مشخص و از پیش تعیین شده‌ای دارد، کاربران به راحتی می‌توانند در آن حرکت کنند و هیچ مرحله مهمی را از دست نمی‌دهند.

معایب:

سایت‌های ترتیبی ساختار بسیار خشک و غیرقابل انعطافی دارند. کاربران نمی‌توانند مراحل را رد کنند تا به آنچه می‌خواهند برسند و همین موضوع می‌تواند نرخ پرش را بالا ببرد. همچنین، اگر کاربری از وسط مسیر وارد سایت شود، ممکن است کاملاً گیج شود.

از طرفی، ربات‌های موتور جستجو ممکن است نتوانند این ساختار را به خوبی بررسی کنند، چون محتوای آن اغلب پویا (Dynamic) است یا از روش‌های ناوبری‌ای استفاده می‌کند که برای ربات‌ها قابل دسترسی نیست.

3. ساختار سایت ماتریسی (Matrix)

این مدل ساختاری بهترین انتخاب برای سایت‌های خبری، فروشگاه‌های آنلاین بزرگ یا هر سایتی است که حجم محتوای زیاد و متنوعی دارد.

نحوه چیدمان:

همانطور که از نامش پیداست، ساختار ماتریسی از یک چیدمان خطی یا ترتیبی پیروی نمی‌کند. در عوض، شبیه یک شبکه چندبعدی است که کاربران می‌توانند از نقاط مختلف به محتوا دسترسی پیدا کنند. در این نوع سایت‌ها، اغلب چندین راه برای رسیدن به یک محتوای خاص وجود دارد.

مزایا:

در سایت‌های ماتریکسی، کاربر مسیر خود را انتخاب می‌کند و سیستم از فیلترها و جستجوی پیشرفته به خوبی پشتیبانی می‌کند.

معایب:

موتورهای جستجو ممکن است در بررسی و فهرست کردن کامل یک سایت ماتریسی با مشکل روبرو شوند، زیرا نشانه‌های مربوط به ارتباط و سلسله‌مراتب بین صفحات کمتر واضح هستند. همچنین، این مدل به دلیل داشتن مسیرهای ناوبری متعدد، ممکن است برای کاربران گیج‌کننده باشد.

4. ساختار سایت پایگاه داده‌ای (Database)

در نهایت، ساختار سایت پایگاه داده‌ای جایی است که محتوا در قالب جدول‌های منظم ذخیره می‌شود و کاربران می‌توانند از طریق جستجو یا فیلتر کردن به آن دسترسی پیدا کنند. این مدل برای سایت‌هایی که مرتب به‌روز می‌شوند یا حجم زیادی از اطلاعات را دارند، عالی است. سایت‌هایی مثل آمازون و eBay نمونه‌های خوبی از این سبک هستند.

نحوه چیدمان:

این ساختار از یک چیدمان ثابت پیروی نمی‌کند و به جای آن، به صورت قطعه‌قطعه (ماژولار) ساخته می‌شود. مثلاً وقتی مشتری روی یک صفحه محصول کلیک می‌کند، این صفحه به صورت یک فایل واحد ذخیره نشده، بلکه از قطعات اطلاعاتی جداگانه (مثل قیمت، موجودی، اطلاعات دسته‌بندی و نظرات) تشکیل شده که با هم جمع شده و به کاربر نمایش داده می‌شود.

مزایا:

سایت‌های پایگاه داده‌ای در انعطاف‌پذیری و گسترش‌پذیری بی‌نظیرند. هر تغییری که در پایگاه داده ایجاد شود، بلافاصله روی سایت اصلی اعمال می‌شود و یک تغییر می‌تواند به طور همزمان تعداد زیادی از صفحات را به‌روز کند. علاوه بر این، چون محتوا بر اساس انتخاب کاربر به صورت پویا ساخته می‌شود، کاربران دقیقاً چیزی را که می‌خواهند پیدا می‌کنند.

معایب:

در سایت‌های پایگاه داده‌ای باید به سئو با دقت زیادی توجه کرد. آدرس‌های (URL) تولید شده به صورت پویا می‌توانند مشکلات زیادی مثل تورم ایندکس (Index Bloat) و محتوای تکراری به وجود آورند. همچنین، از آنجایی که این سایت‌ها از نظر فنی پیچیده‌ترند، ممکن است به زیرساخت‌های فنی بیشتری نیاز داشته باشید.

راه‌های دیگر برای فکر کردن به معماری سایت

وقتی مدل اصلی ساختار سایت خود را انتخاب کردید، می‌توانید با توجه به مفاهیم زیر، طراحی سایت را دقیق‌تر و تجربه کاربری را بهتر کنید.

• معماری سایت تخت (Flat) در مقابل عمیق (Deep)

در یک معماری سایت تخت، به بیشتر صفحات سایت تنها با سه کلیک می‌توان رسید. این دسترسی آسان باعث می‌شود که عمق خزش (Crawl Depth) کم باشد که از نظر سئو یک مزیت است، چون ربات‌های موتور جستجو می‌توانند همه صفحات را پیدا و فهرست کنند. سایت‌های کوچک و متوسط معمولاً بیشترین استفاده را از این ساختار می‌برند.

در مقابل، در یک معماری عمیق، ممکن است صفحات در لایه‌های بسیار دور از صفحه اصلی پنهان باشند و دسترسی به آن‌ها خیلی سخت باشد. صفحه‌ای که برای رسیدن به آن به چهار کلیک یا بیشتر نیاز است، از نظر عمق خزش عمیق محسوب می‌شود. این ساختار پیدا کردن و فهرست شدن صفحات را برای موتورهای جستجو دشوارتر می‌کند.

این نوع ساختار می‌تواند برای کاربران هم آزاردهنده باشد، چون باید کلیک‌های زیادی انجام دهند تا به آنچه می‌خواهند برسند. با این حال، اگر سایت شما حجم عظیمی از محصول یا موضوعات را دارد، معماری عمیق می‌تواند با تقسیم‌بندی منوها به بخش‌های کوچک‌تر و قابل مدیریت، از سردرگمی کاربران جلوگیری کند.

از دیدگاه مشتری، این کار مانع از سردرگمی در انتخاب می‌شود، چون با انبوهی از گزینه‌های بی‌ربط روبرو نیستند و حواسشان پرت نمی‌شود.

آمازون نمونه خوبی از سایتی است که از معماری عمیق استفاده می‌کند، که احتمالاً به دلیل حجم بسیار زیاد محصولات موجود در سایت، لازم است. سایت‌های خبری یا رسانه‌ای که آرشیو بزرگی از محتوا دارند، نمونه دیگری از کاربرد این نوع معماری هستند.

• مدل هاب و اسپوک (Hub-and-Spoke)

این مدل که به آن خوشه موضوعی (Topic Cluster) هم می‌گویند، یک صفحه اصلی (هاب) دارد که توسط صفحه‌های فرعی (اسپوک) احاطه شده است.

معمولاً صفحه هاب به صورت کلی یک موضوع را پوشش می‌دهد، در حالی که صفحات اسپوک به صورت عمیق‌تر به زیرموضوعاتی می‌پردازند که در صفحه هاب به آن‌ها اشاره شده و به صفحه اصلی لینک می‌دهند.

این مدل بهترین گزینه برای زمانی است که یک موضوع گسترده (مثل بازاریابی در شبکه‌های اجتماعی) را هدف قرار داده‌اید. این ساختار با پوشش جامع یک موضوع و مفاهیم مرتبط با آن، به سایت شما کمک می‌کند تا در کلمات کلیدی رقابتی، اعتبار موضوعی کسب کند. این مدل برای سایت‌های فروشگاهی که بر پایه صفحات محصول هستند ایده‌آل نیست، اما برای سایت‌هایی با محتوای اطلاعاتی زیاد بسیار کارآمد است.

• معماری سایت سیلویی (Siloed)

بخش‌های مختلف یک وب‌سایت می‌توانند در سیلوها دسته‌بندی شوند. این سیلوها را مانند سطل‌های جداگانه‌ای تصور کنید که محتواهای مختلفی در هر کدام قرار گرفته است.

محتوا می‌تواند بر اساس موضوعات مختلف (مثلاً سئو، بازاریابی اینفلوئنسرها، بازاریابی ایمیلی) یا مخاطبان (مثلاً مدیران سئو، مدیران استعداد، بازاریابان ایمیلی) در این سیلوها قرار گیرد.

سیلوها به دو روش در سایت ایجاد می‌شوند. روش اول از طریق لینک‌دهی داخلی است! مثلاً یک صفحه درباره بهترین ابزارهای برنامه‌ریزی پست در شبکه‌های اجتماعی به صفحات دیگری که مربوط به همین موضوع هستند، لینک می‌دهد. روش دوم با استفاده از روابط صفحه والد و فرزند است. در این حالت، آدرس‌هایی مثل /seo/website-structure/ به وضوح نشان می‌دهد که صفحه ساختار وبسایت در زیرشاخه سئو قرار دارد. در اینجا، /seo/ صفحه والد و اصلی سیلو است، در حالی که /website-structure/ صفحه فرزند و بخشی از سیلوی سئو است.

معماری سیلویی به موتورهای جستجو در مورد ارتباط محتوایی صفحات اطلاعات می‌دهد که در نهایت به افزایش اعتبار سایت کمک می‌کند.

وقتی از سیلوها استفاده می‌کنید، کاربران به راحتی و به سرعت محتوای مرتبط را پیدا می‌کنند. این کار ارتباط عمودی محتوا را تقویت می‌کند، اما نباید محتوا را بیش از حد در سیلوها محدود کرد، چون می‌تواند مشکلاتی در قابل کشف بودن آن ایجاد کند.

سیلوسازی بیش از حد می‌تواند مانع از لینک شدن موضوعات مرتبط، اما کمی دور از هم، شود. این کار نه تنها جلوی کشف محتوای مفید دیگر توسط کاربران را می‌گیرد، بلکه موتورهای جستجو ممکن است در اولویت‌بندی ایندکس کردن برخی صفحات که لینک داخلی کمی به آن‌ها اشاره دارد، دچار مشکل شوند.

• ناوبری جنبه‌دار (Faceted Navigation)

ناوبری جنبه‌دار که به آن جستجوی جنبه‌دار نیز می‌گویند، نوعی رابط کاربری است که به کاربران اجازه می‌دهد نتایج جستجو را بر اساس دسته‌بندی‌های خاصی مثل اندازه، رنگ، برند و غیره فیلتر کنند.

ناوبری جنبه‌دار معمولاً در فروشگاه‌های آنلاین (یا سایت‌های کاریابی و رزرو) استفاده می‌شود و به مشتریان اجازه می‌دهد نتایج را بر اساس سلیقه خود فیلتر کنند (مثلاً بر اساس رنگ، اندازه یا برند) و به راحتی به چیزی که می‌خواهند برسند.

این قابلیت، تجربه کاربری را بسیار شخصی می‌کند، اما می‌تواند چالش‌هایی برای سئو ایجاد کند، چون نیاز به مدیریت دقیق این موارد دارد:

• • • Noindexing (عدم فهرست‌گذاری):
      بهتر است صفحاتی که خیلی مهم نیستند یا محتوای خاصی ندارند، با تگ no-index از فهرست موتور جستجو حذف شوند. این کار از شلوغ شدن بی‌دلیل فهرست (index bloat) جلوگیری می‌کند و به ربات‌های جستجو می‌گوید این صفحات را در نتایج جستجو نشان ندهند.
    • Canonicalization (استانداردسازی آدرس):
      وقتی از تگ canonical استفاده می‌کنید، به موتورهای جستجو می‌گویید کدام نسخه از یک صفحه، نسخه اصلی است. برای مثال، ممکن است آدرس‌های /sweater?color=blue و /sweater?size=medium هر دو یک ژاکت را نشان دهند. اگر تگ canonical نداشته باشید، موتورهای جستجو ممکن است آن‌ها را به عنوان صفحات جداگانه ببینند و این باعث می‌شود که ارزش صفحه اصلی پخش شده و کمتر رتبه بگیرد. همچنین نمی‌خواهید ربات‌ها وقتشان را برای بررسی صفحات تکراری هدر بدهند.
    • مدیریت آدرس‌های پویا (Dynamic URL Handling):
      این روشی است که یک سایت، آدرس‌هایی را که به صورت خودکار بر اساس فیلترها یا جستجوهای کاربر ساخته می‌شوند، مدیریت می‌کند. بهتر است به جای آدرس‌های شلوغ، از آدرس‌های تمیز و منظم استفاده کنید. اگر این آدرس‌ها به درستی مدیریت نشوند، می‌توانند به مشکلات تورم فهرست و محتوای تکراری منجر شوند.

بهترین روش‌ها برای معماری سایت که به سئو کمک می‌کند

وقتی معماری سایت خود را طراحی می‌کنید، باید نکاتی را در نظر بگیرید تا بین تجربه کاربری، عملکرد سئو و امکان رشد محتوای آینده تعادل برقرار کنید.

ساختاری تخت با سلسله‌مراتب واضح بسازید

بهترین عملکرد سایت‌ها زمانی است که یک ساختار سلسله‌مراتبی واضح دارند و محتوای مهم‌تر در اولویت قرار می‌گیرد.

بهترین کار این است که صفحات سایت با ۳ یا ۴ کلیک از صفحه اصلی قابل دسترسی باشند. این کار نه تنها از نظر تجربه کاربری عالی است، بلکه به سئو هم کمک می‌کند، چون ربات‌های جستجو می‌توانند صفحات را بدون اینکه نیاز به دنبال کردن یک زنجیره طولانی از لینک‌های داخلی داشته باشند، پیدا کنند.

• چرا برای سئو مهم است؟ ساختار تخت باعث می‌شود خزش و فهرست‌بندی سایت برای موتورهای جستجو راحت‌تر باشد.
• چرا برای تجربه کاربری مهم است؟ وقتی صفحات با یک سلسله‌مراتب و منوی واضح چیده شده‌اند، افراد راحت‌تر می‌توانند آنچه را که می‌خواهند پیدا کنند.
• چرا برای رشد آینده مهم است؟ وقتی محتوا یا صفحات جدیدی اضافه می‌کنید، می‌توانند به راحتی در ساختار منظم موجود، جایگاه خود را پیدا کنند.

ساختار آدرس (URL) منطقی طراحی کنید

در یک ساختار آدرس منطقی، آدرس‌های صفحات به شکلی منظم چیده می‌شوند که ارتباط بین صفحات را نشان می‌دهد.

موضوع هر صفحه تعیین می‌کند که چه بخشی از آدرس را اشغال کند. دسته‌بندی‌های کلی‌تر نزدیک به ریشه آدرس قرار می‌گیرند و محتوای خاص‌تر در ادامه می‌آید. در واقع، ساختار آدرس باید شبیه سلسله‌مراتب سایت باشد:

دسته/موضوع/صفحه

این کار به شفافیت بردکرامب‌ (breadcrumbs) هم کمک می‌کند، چون لینک‌های بردکرامب هم به صورت طبیعی همان سلسله‌مراتب را نشان می‌دهند. همچنین به کاربران کمک می‌کند اگر از یک صفحه داخلی یا فرعی وارد سایت شده‌اند، به راحتی دسته‌بندی‌های کلی‌تر را ببینند و به عقب برگردند.

• چرا برای سئو مهم است؟ آدرس به موتور جستجو می‌گوید که محتوا درباره چیست و به آن کمک می‌کند تا ارتباط و عمق موضوعی سایت را بفهمد.
• چرا برای تجربه کاربری مهم است؟ اگر آدرس قابل فهم باشد، کاربران به سرعت موضوع محتوا را درک می‌کنند و می‌توانند با ساختار سایت آشنا شوند.
• چرا برای رشد آینده مهم است؟ محتوای جدید می‌تواند از ساختار آدرس موجود پیروی کند، که باعث می‌شود همه‌چیز مرتب‌تر به نظر برسد.

لینک‌دهی داخلی هدفمند داشته باشید

وقتی لینک‌ها به صورت استراتژیک بین محتواهای مرتبط قرار داده می‌شوند، می‌توانند اعتبار موضوعی را افزایش دهند و به کاربران کمک کنند تا بین صفحاتی که به آن‌ها علاقه دارند، جابجا شوند.

این کار تعامل کاربران را بالا می‌برد، چون اگر مدام محتوای مرتبط با علایقشان پیدا کنند، بیشتر در سایت می‌مانند. همچنین راهی است برای زنده کردن محتوای قدیمی، چون اگر یک مقاله جدید به آن لینک دهد، موتورهای جستجو می‌بینند که آن صفحه هنوز مرتبط و به‌روز است.

برای اینکه لینک‌دهی داخلی شما هدفمند باشد، مطمئن شوید که صفحات هاب (اصلی) از طریق لینک‌های متنی و منوها به صفحات اسپوک (فرعی) متصل هستند. کلماتی که لینک می‌شوند،  نام دارند و باید با دقت انتخاب شوند.

متن لنگر به موتورهای جستجو یک نشانه واضح در مورد محتوای لینک می‌دهد، پس آن را با دقت انتخاب کنید. این متن باید با صفحه‌ای که به آن لینک می‌دهد، مرتبط باشد. برای مثال، یک صفحه درباره حقوق رانندگان فرمول یک نباید به صفحه‌ای درباره لینک‌دهی داخلی در سئو لینک داده شود، چون هیچ ارتباطی با هم ندارند.

• چرا برای سئو مهم است؟ لینک‌دهی داخلی هدفمند، اعتبار موضوعی را تقویت می‌کند و به ربات‌ها کمک می‌کند تا تخصص و اعتبار سایت شما و ارتباط بین صفحات را درک کنند.
• چرا برای تجربه کاربری مهم است؟ کاربران می‌توانند در یک مسیر هدفمند هدایت شوند و محتوای مرتبط با علایق خود را پیدا کنند. این کار نرخ پرش کلی سایت را هم کاهش می‌دهد.
• چرا برای رشد آینده مهم است؟ محتوای جدید به محتوای قدیمی‌تر تازگی می‌بخشد. محتوای جدید می‌تواند به راحتی در خوشه‌های موجود جای بگیرد.

برای منوها و دسته‌بندی‌های قابل گسترش برنامه‌ریزی کنید

وقتی معماری سایت خود را طراحی می‌کنید، باید به آینده هم فکر کنید. ساختار انتخابی شما باید قابل گسترش باشد، چه از نظر عمیق‌تر شدن موضوعات و چه از نظر اضافه شدن موضوعات یا محصولات جدید.

با این هدف، منوها و دسته‌بندی‌های قابل گسترش بسیار مهم هستند. برای مثال، دسته‌بندی شما باید انعطاف‌پذیر و در عین حال منطقی باشد، تا بتوانید به راحتی محصولات و محتوای جدید را در سازماندهی سایت قرار دهید.

منوهای سایت شما هم کلیدی هستند. منوی اصلی در بالای سایت و لینک‌های فوتر (پایین صفحه) باید ثابت باشند و تمام موضوعات اصلی سایت را پوشش دهند. البته، سایت‌های فروشگاهی، خبری و پایگاه‌داده‌ای می‌توانند از منوهای قابل گسترش بهره ببرند و به کاربران اجازه دهند از فیلترها برای پیدا کردن محتوای مورد علاقه خود استفاده کنند.

• چرا برای سئو مهم است؟ منوها و دسته‌بندی‌های منظم و جامع به موتورهای جستجو می‌گویند سایت شما درباره چیست و به ربات‌ها کمک می‌کند به راحتی سایت را بررسی و به صفحات مهم دسترسی پیدا کنند.
• چرا برای تجربه کاربری مهم است؟ کاربران می‌توانند به راحتی موضوع اصلی را در منو پیدا کنند و سپس با استفاده از فیلترها، دقیقاً روی چیزی که به آن علاقه دارند تمرکز کنند.
• چرا برای رشد آینده مهم است؟ ساختار سایت با اضافه شدن محتوای جدید تحت تأثیر قرار نمی‌گیرد، چون به راحتی می‌تواند در یک دسته یا بخش موجود جای بگیرد.

تأثیر معماری سایت بر خزش و فهرست‌گذاری

خزش و فهرست‌گذاری موفق زمانی اتفاق می‌افتد که یک سایت به درستی سازماندهی شده و صفحات به صورت عمیق پنهان نشده‌اند.

به عنوان مثال، گوگل برای هر سایت یک بودجه خزش متغیر دارد و هرچه صفحات عمیق‌تر باشند، احتمال اینکه نادیده گرفته شوند و فهرست نشوند بیشتر است. وقتی منوها و لینک‌های داخلی به خوبی طراحی شده باشند، ربات‌ها به طور هدفمند به صفحات مهم و محتوای جدید هدایت می‌شوند و احتمال پیدا شدن آن‌ها قبل از تمام شدن بودجه خزش، بیشتر است.

سایت‌مپ XML: یک شبکه نجات

به عنوان یک برنامه پشتیبان برای خزش، مهم است که یک سایت‌مپ XML در سایت خود داشته باشید و آن را به Google Search Console ارسال کنید. موتورهای جستجو می‌توانند از سایت‌مپ XML برای پیدا کردن آدرس‌هایی استفاده کنند که از طریق منوها و لینک‌های داخلی به راحتی قابل کشف نیستند.

اما به یاد داشته باشید: سایت‌مپ‌های XML باید به عنوان یک شبکه نجات عمل کنند، نه جایگزینی برای یک معماری سایت مناسب. سایت‌مپ‌ها ارزش لینک یا اعتبار موضوعی که یک ساختار درست می‌تواند منتقل کند را ندارند.

صفحه‌بندی (Pagination) می‌تواند مشکل‌ساز باشد

تقسیم کردن محتوای زیاد به صفحات کوچک‌تر از طریق صفحه‌بندی باید به درستی انجام شود، در غیر این صورت می‌تواند باعث ایجاد محتوای تکراری شود و عمق خزش سایت را به شدت افزایش دهد.

برای جلوگیری از تأثیر منفی صفحه‌بندی بر خزش و فهرست‌گذاری، این نکات را رعایت کنید:

• تنها زمانی محتوا را صفحه‌بندی کنید که برای کاربر مفید باشد و هر صفحه هویت موضوعی مشخصی داشته باشد.
• محتوای مرتبط را با لینک دادن به صفحات کلیدی برجسته کنید.
• از استفاده از پارامترهای آدرس که تأثیری بر محتوای صفحه یا تجربه کاربری ندارند، خودداری کنید.
• به یک ساختار سایت تخت پایبند باشید.
• با اضافه کردن تگ‌های Canonical به هر صفحه صفحه‌بندی شده، از محتوای تکراری جلوگیری کنید.

صفحات یتیم (Orphan) عملکرد خزش و فهرست‌گذاری را پایین می‌آورند

صفحات یتیم صفحاتی هستند که هیچ لینک داخلی به آن‌ها اشاره نمی‌کند. به همین دلیل، از مسیرهای خزش، ارزش لینک داخلی و نشانه‌های مرتبط با موضوع محروم هستند.

این صفحات به سختی برای کلمات کلیدی رتبه می‌گیرند یا حتی ممکن است اصلاً فهرست یا خزش نشوند.

می‌توانید از ابزاری مانند Site Audit در Semrush برای پیدا کردن صفحات یتیم استفاده کنید. پس از شناسایی، یک لینک مرتبط از صفحه دیگری در سایت به آن صفحه اضافه کنید. البته این لینک نباید از یک صفحه یتیم دیگر باشد.

نحوه استفاده از ابزار Site Audit برای پیدا کردن صفحات یتیم

بعد از ورود به حساب کاربری خود در Semrush، از نوار کناری سمت چپ به بخش SEO > On Page & Tech SEO > Site Audit بروید. اگر قبلاً پروژه‌ای برای سایت خود نساخته‌اید، باید یک پروژه جدید ایجاد کنید. برای این کار روی + Create project کلیک کرده و دستورالعمل‌ها را دنبال کنید. در غیر این صورت، از لیست پروژه‌ها روی سایت خود کلیک کنید.

حالا روی تب Issues (مشکلات) کلیک کنید. در اینجا، فهرستی از خطاها و هشدارهای شناسایی شده ظاهر می‌شود.

برای پیدا کردن صفحات یتیم، کلمه orphan را در نوار جستجو وارد کنید تا مشکلات مربوط به صفحات یتیم، مثل X صفحه یتیم در گوگل آنالیتیکس یا X صفحه یتیم در سایت‌مپ‌ها را پیدا کنید. با کلیک روی هر کدام از این نتایج، لیستی از آدرس‌های یتیم به شما نمایش داده می‌شود که می‌توانید آن‌ها را بررسی و مشکلشان را حل کنید.

ارتباط بین ساختار سایت و تخصص در یک موضوع

وقتی صفحات سایت در خوشه‌های موضوعی مشخص دسته‌بندی می‌شوند، به سایت کمک می‌کنند تا در آن زمینه، تخصص و اعتبار کسب کند. این خوشه‌ها می‌توانند زیر یک صفحه اصلی (هاب) قرار بگیرند که مانند یک لنگر معنایی برای بقیه محتوای آن خوشه عمل می‌کند.

هر صفحه هاب باید موضوعی را به صورت کلی پوشش دهد، در حالی که صفحات فرعی (اسپوک) به جزئیات بیشتری از زیرموضوعات می‌پردازند که در صفحه هاب به آن‌ها اشاره شده است. به این ترتیب، کل خوشه می‌تواند یک موضوع را به صورت کامل‌تر از یک صفحه تکی پوشش دهد.

با لینک‌دهی دقیق صفحه هاب به صفحات فرعی و برعکس (با استفاده از متن لنگر مرتبط)، یک خوشه موضوعی قوی ساخته می‌شود که نشان‌دهنده تخصص و اعتبار جامع شما در آن زمینه است. این لینک‌ها همچنین باعث می‌شوند که ارزش و اعتبار لینک‌ها به طور کامل در سراسر خوشه جریان پیدا کند. این استراتژی باعث می‌شود سایت شما راحت‌تر در نتایج جستجو دیده شود و برای کلمات کلیدی مرتبط با آن موضوع رتبه بگیرد.

این روش به خصوص در نتایج جستجوی رقابتی (SERP) بسیار مؤثر است. به طور کلی، هر چه رقابت در یک کلمه کلیدی بیشتر باشد، به یک خوشه موضوعی بزرگ‌تر و قوی‌تر نیاز خواهید داشت.

معماری سایت نباید یک موضوع فرعی باشد

حتی اگر محتوا یا محصولات یک سایت عالی باشند، ساختار آن باید حتی بهتر باشد، چون مستقیماً روی سرعت خزش، فهرست‌گذاری و رتبه گرفتن صفحات تأثیر می‌گذارد.چه بخواهید ساختار سایت خود را به صورت جزئی بهتر کنید و چه قصد تغییرات اساسی دارید، همیشه عناصر اصلی معماری را در ذهن داشته باشید: اینکه کدام مدل ساختاری برای سایت شما مناسب‌تر است، چرا به منوهای واضح و ساده نیاز دارید و چطور یک برنامه لینک‌دهی داخلی قوی طراحی کنید.

نتیجه‌گیری

همانطور که در این مقاله خواندید، معماری سایت ستون فقرات موفقیت هر وب‌سایت است و هرگز نباید نادیده گرفته شود. ساختاری که به درستی طراحی شده باشد، به موتورهای جستجو کمک می‌کند تا سایت شما را بهتر درک کرده و محتوای باارزش را سریع‌تر پیدا کنند. با رعایت اصول کلیدی مانند استفاده از یک ساختار سلسله‌مراتبی و تخت، برنامه‌ریزی برای یک منوی واضح و لینک‌دهی داخلی هوشمندانه، می‌توانید تجربه کاربری را بهبود بخشیده و در نهایت رتبه سایت خود را به شکل چشمگیری افزایش دهید. به یاد داشته باشید که یک سایت با محتوای عالی و معماری ضعیف، به اندازه یک سایت با محتوای متوسط اما ساختار قوی، موفق نخواهد بود.

سوالات متداول در مورد معماری سایت

از کجا معماری سایت را شروع کنم؟

ابتدا هدف سایت و نوع محتوا را مشخص کنید، سپس ساختار سلسله‌مراتبی طراحی کرده و مسیر دسترسی ساده برای کاربران و خزنده‌های گوگل ایجاد کنید.

چطور معماری سایت فعلی‌ام را ارزیابی کنم؟

با استفاده از ابزارهایی مثل Screaming Frog یا Google Search Console مسیر دسترسی، عمق کلیک‌ها، لینک‌های داخلی و ایندکس شدن صفحات را بررسی و تحلیل کنید.

چگونه صفحات مهم سایت را مشخص کنم؟

صفحات با بیشترین جستجو، بیشترین نرخ تبدیل یا بالاترین ارزش کسب‌وکار باید به‌عنوان صفحات مهم انتخاب شوند و لینک‌دهی داخلی بیشتری دریافت کنند.

معماری سایت برای فروشگاه اینترنتی چگونه باید باشد؟

برای فروشگاه‌ها بهتر است دسته‌بندی‌ها شفاف و سلسله‌مراتبی طراحی شوند؛ صفحه محصول تنها چند کلیک با صفحه اصلی فاصله داشته باشد و فیلترها درست پیاده‌سازی شوند.

چه تفاوتی بین معماری سایت و طراحی سایت وجود دارد؟

طراحی سایت بیشتر روی ظاهر و تجربه بصری تمرکز دارد؛ در حالی که معماری سایت مربوط به ساختار، مسیر دسترسی به صفحات و ارتباط منطقی بین محتواهاست

چند سطح منو برای معماری سایت کافی است؟

بهترین حالت داشتن دو تا سه سطح منو است؛ زیرا منوهای بسیار پیچیده کاربران و موتورهای جستجو را گیج می‌کنند و دسترسی سریع به محتوا را سخت می‌سازند.

چند وقت یکبار باید معماری سایت را بازبینی کنم؟

حداقل هر شش ماه یکبار یا هنگام اضافه شدن بخش‌های جدید باید معماری سایت بررسی شود تا مشکلات ساختاری یا مسیرهای پیچیده اصلاح شوند.