وقتی یک آدرس URL تغییر میکند، تمام لینکهایی که به آدرس قدیمی اشاره دارند، کاربر را به صفحهی خطای 404 میبرند. در نتیجه، سایت بخشی از ترافیک خود را از دست میدهد و سئو سایت نیز آسیب میبیند.
راهحل اصلی برای جلوگیری از این مشکل، استفاده از ریدایرکت 301 است که رایجترین نوع تغییر مسیر به شمار میرود. علاوه بر آن، انواع دیگری از ریدایرکتهای آدرس URL نیز وجود دارند که هرکدام در شرایط خاصی به کار میروند.
چه زمانی و چرا باید از ریدایرکتهای URL استفاده کرد؟
در ادامه، ۳ مورد کاربردی از ریدایرکتهای دائمی یا موقت توضیح داده شده است:
- ریدایرکت دائمی برای تغییر URL
- ریدایرکت موقت برای تست A/B
- ریدایرکت موقت برای حالت تعمیر و نگهداری
ریدایرکت دائمی برای تغییر URL
چه زمانی باید یک URL را تغییر داد؟
دلایل و موقعیتهای مختلفی وجود دارد که تغییر یک یا چند آدرس URL در یک وبسایت را توجیه یا حتی الزامی میکند:
- تغییر نام دامنه: مثلاً وقتی نام قبلی خیلی طولانی یا سخت برای به خاطر سپردن است، یا زمانی که فعالیتهای شرکت تغییر کرده، یا برند نام جدیدی گرفته است. در این حالت، تمام URLهای سایت دستخوش تغییر میشوند. این کار معمولاً بخشی از یک برنامه مهاجرت سایت محسوب میشود.
- تغییر در ساختار سایت (آربورسنس): وقتی که چینش و دستهبندی صفحات تغییر میکند، ممکن است یک یا چند URL تغییر کند.
مثال: مقالات یک وبلاگ در ابتدا از طریق آدرسهایی به شکلwww.site.com/blog/articles/article1قابل دسترسی هستند. اگر دایرکتوری «articles» غیرضروری تشخیص داده شود، ساختار URL سادهتر شده و به شکل:
www.site.com/blog/article1درمیآید. در نتیجه، آدرس تمام مقالات وبلاگ تغییر خواهد کرد.
چرا باید از ریدایرکتها استفاده کرد؟
بدون انتقال خودکار، لینکهای قبلی (در گوگل، شبکههای اجتماعی و سایر وب سایتها) همچنان به آدرسهای قدیمی اشاره میکنند. کاربرانی هم که از تغییر آدرس بیخبر هستند، باز همان URLهای قدیمی را وارد میکنند تا به محتوای سایت دسترسی داشته باشند.
نتیجه چه میشود؟ کاربران به صفحات خطای 404 منتقل میشوند.
پیامدها:
- سایت ترافیک خود را از دست میدهد (چون کاربران دیگر محتوای مورد نظرشان را پیدا نمیکنند).
- تصویر برند آسیب میبیند (زیرا کاربران دلسرد یا ناراضی میشوند).
با استفاده از ریدایرکت URL، ترافیک به صورت خودکار به آدرسهای جدید منتقل میشود و به جای خطای 404، کاربر به محتوای درست میرسد.
مزایای آن:
- از دست نرفتن ترافیک
- حفظ تجربه کاربری (UX)
- عدم افت سئو: صفحه در آدرس جدید همانطور ایندکس میشود که در آدرس قدیمی بود.
ریدایرکت موقت برای تست A/B
تست A/B یکی از موارد رایج استفاده از ریدایرکت URL است. در این حالت، انتقال خودکار فقط موقت است و تا پایان دوره تست ادامه دارد.
- یک شرکت میخواهد دو نسخه از یک صفحه وب را با هم مقایسه کند تا بفهمد کدام یک برای کاربران جذابتر است. به این کار تست A/B گفته میشود. این روش بازاریابی با هدف بهینه سازی محتوا برای افزایش تعامل یا نرخ تبدیل به کار میرود.
- شرکت ترافیک نسخه اصلی صفحه (A) را که در آدرس زیر قرار دارد، بررسی و تحلیل میکند:
www.page-a.com - سپس یک نسخه متفاوت (B) از همان صفحه ایجاد میشود که در آدرس زیر در دسترس است:
www.page-b.comدر این مرحله، بخشی از ترافیک صفحه A به طور موقت به صفحه B هدایت میشود. شرکت ترافیک نسخه B را هم اندازهگیری و تحلیل میکند تا بتواند عملکرد دو نسخه را در شرایط واقعی با هم مقایسه کند.
- در پایان دوره آزمایش، ریدایرکت موقت حذف میشود. اگر تحلیلها نشان دهند که نسخه B عملکرد بهتری دارد، محتوای صفحه A بر اساس نتایج بهدستآمده اصلاح میشود.
ریدایرکت موقت برای نگهداری و تعمیر سایت
در طول عملیات نگهداری یا بهروزرسانی، ممکن است یک صفحه وب بهطور موقت در دسترس نباشد و در این حالت مرورگر خطای 404 یا خطای سرور نمایش میدهد.
انجام انتقال خودکار URL در این شرایط از بروز چنین خطاهایی جلوگیری میکند، زیرا هم تجربه کاربری و هم سئو آسیب نمیبینند.
انواع مختلف ریدایرکتهای URL
- ریدایرکت دائمی: نشان میدهد که آدرس جدید بهطور دائمی جایگزین آدرس قدیمی شده است. گوگل آدرس جدید را در نتایج جستجو نمایش میدهد و همان رتبه سئو را به آن اختصاص میدهد. رباتهای گوگل بهتدریج آدرس قدیمی را از فهرست خود حذف میکنند.
- ریدایرکت موقت: به گوگل اعلام میکند که ترافیک باید به یک آدرس موقت هدایت شود، در حالی که آدرس اصلی همچنان در فهرست گوگل باقی میماند. بنابراین، آدرس قدیمی همچنان در نتایج جستجو نمایش داده میشود.
ریدایرکتهای دائمی 301 و 308
دو نوع ریدایرکت دائمی وجود دارد: ریدایرکت 301 و ریدایرکت 308. این ریدایرکتها زمانی استفاده میشوند که نام دامنه یا ساختار سایت تغییر کند. هر دو نوع ریدایرکت اثرات مشابهی دارند:
- هر دو نشان میدهند که آدرس جدید بهطور دائمی جایگزین آدرس قدیمی شده است و آدرس قدیمی از فهرست گوگل حذف میشود.
- اعتبار سئو (SEO authority) که در آدرس قدیمی جمع شده بود، به آدرس جدید منتقل میشود.
تفاوت فنی:
برخلاف ریدایرکت 301، ریدایرکت 308 روش HTTP و بدنه درخواست (request body) را هنگام ریدایرکت حفظ میکند.
ریدایرکتهای موقت 302 و 307
دو نوع ریدایرکت موقت وجود دارد: ریدایرکت 302 و ریدایرکت 307. این انتقال خودکارها برای مثال در تست A/B یا طی عملیات نگهداری سایت کاربرد دارند. اثرات ریدایرکت 302 و 307 بسیار مشابه است: ترافیک منتقل میشود، اما اعتبار سئو منتقل نمیشود و آدرس قدیمی از فهرست گوگل حذف نمیشود.
توصیه میشود که ریدایرکت 307 استفاده شود، زیرا شفافتر و قابل اعتمادتر از ریدایرکت 302 است.
ریدایرکتهای سمت کاربر (Client-side)
ریدایرکتهای دائمی 301 و 308 و ریدایرکتهای موقت 302 و 307، همگی ریدایرکتهای HTTP سمت سرور هستند. علاوه بر این، ریدایرکتهای سمت کاربر نیز وجود دارند: مانند Meta Refresh (با استفاده از تگ HTML Meta) و JavaScript (با استفاده از اسکریپت).
ریدایرکتهای جاوا اسکریپت و متا تگ رفرش کاربر را از یک صفحه به صفحه دیگر پس از مدت زمان مشخص یا در صورت تحقق یک شرط خاص هدایت میکنند.
مثال: یک صفحه پرداخت با استفاده از ریدایرکت متا تگ رفرش کاربر را به صفحه تأیید پرداخت منتقل میکند.
ریدایرکتهای متا و جاوا اسکریپت، که سمت کاربر هستند، کم اطمینانتر از انتقال خودکار های HTTP سمت سرور محسوب میشوند.
چگونه یک ریدایرکت URL را راهاندازی کنیم؟
کد ریدایرکت از طریق .htaccess در Apache
اگر سایت روی سرور وب Apache میزبانی شده باشد (که در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۶٪ از سایتها از آن استفاده میکنند)، ریدایرکت URL از طریق فایل .htaccess که در ریشه سایت قرار دارد مدیریت میشود. باید نوع ریدایرکت (301، 302، 307 یا 308) و همچنین آدرس مبدا و آدرس هدف را در قالب زبان مشخصشده توسط Apache، بهویژه با استفاده از mod_rewrite تعیین کرد.
افزونه ریدایرکت در وردپرس
برخی افزونهها امکان راهاندازی انواع ریدایرکتها در وردپرس را فراهم میکنند. برای مثال، در سال ۲۰۲۵ افزونه WordPress Redirection با بیش از ۲ میلیون دانلود فعال، مدیریت و راهاندازی ریدایرکتهای 301 را بدون نیاز به دانش Apache یا NGINX آسان میکند.
تأثیر ریدایرکتهای URL بر سئو
انتقال «link juice» و اعتبار SEO
ریدایرکتهای دائمی 301 و 308 نشان میدهند که یک URL جدید بهطور دائمی جایگزین URL قدیمی شده است. گوگل متوجه میشود که محتوا از یک آدرس به آدرس دیگر منتقل شده و link juice و اعتبار سئو را به URL جدید منتقل میکند. بنابراین، مزایای تلاشهای سئوی گذشته حفظ میشوند.
در مقابل، ریدایرکتهای موقت، اعتبار سئو را به URL جدید منتقل نمیکنند و اعتبار URL اصلی حفظ میشود، زیرا گوگل صفحه را همچنان ایندکس کرده نگه میدارد.
شیوههای خوب برای حفظ سئو
برای حفظ سئو یک صفحه منتقلشده باید:
- ریدایرکت را مشخص کرد تا از بروز خطای 404 جلوگیری شود.
- ریدایرکت دائمی سمت سرور را اولویت داد.
- لینکهای داخلی را اصلاح و از بهروزرسانی لینکهای خارجی اطمینان حاصل کرد.
- از گوگل درخواست کرد که صفحه را دوباره کراول کند.
خطاهای رایج در ریدایرکتها
یکی از خطاهای رایج، انتخاب نادرست نوع ریدایرکت هنگام پیکربندی است. برای جلوگیری از این خطا:
- استفاده از افزونه یا راهحل داخلی انتقال خودکار بسته به CMS، ریسک را کاهش میدهد، زیرا ریدایرکت با دستورات ساده انجام میشود و نیاز به دانش فنی ندارد.
- آزمودن ریدایرکت یک روش ساده و مؤثر برای بررسی عملکرد آن است. گاهی لازم است کش مرورگر را پاک کنید تا مطمئن شوید ریدایرکت به درستی عمل میکند.
