اصطلاح «بیزینس» به سازمان یا نهادی گفته میشود که در فعالیتهای تجاری، صنعتی یا حرفهای شرکت دارد. هدف یک کسبوکار، تسهیل تولید اقتصادی کالاها یا خدمات است.
کسبوکارها میتوانند نهادهای سودمحور باشند یا سازمانهای غیرانتفاعی که مأموریت خیریهای دارند یا به پیشبرد یک هدف اجتماعی میپردازند. اندازه و گستره کسبوکارها از مالکیت فردی کوچک تا شرکتهای بزرگ بینالمللی متفاوت است.
علاوه بر این، بیزنس به تلاشها و فعالیتهایی اشاره دارد که افراد برای تولید و فروش کالاها و خدمات با هدف کسب سود انجام میدهند.
آشنایی با بیزنس
مفهوم بیزنس با یک ایده و نام آغاز میشود و ممکن است تحقیقات گسترده بازار برای تعیین امکانپذیری تبدیل آن ایده به یک کسبوکار عملی ضروری باشد.
اغلب کسبوکارها قبل از شروع فعالیت، به برنامه کسبوکار نیاز دارند. برنامه کسبوکار یک سند رسمی است که اهداف و مقاصد شرکت را مشخص میکند و استراتژیها و طرحهایی را برای دستیابی به این اهداف ارائه میدهد.
داشتن برنامه بیزنسی برای زمانی که قصد دریافت وام یا سرمایه برای آغاز فعالیتها را دارید، ضروری است.
ساختار قانونی
تعیین ساختار قانونی بیزینس یک عامل مهم است، زیرا صاحبان کسبوکار ممکن است نیاز به اخذ مجوزها و رعایت الزامات ثبت داشته باشند تا فعالیتهای قانونی خود را آغاز کنند.
در بسیاری از کشورها، شرکتها بهعنوان شخصیتهای حقوقی شناخته میشوند، به این معنا که کسبوکار میتواند مالکیت داشته باشد، بدهی بگیرد و در دادگاه مورد پیگرد قانونی قرار گیرد.
سودمحور یا غیرانتفاعی
اکثر کسبوکارها برای کسب سود فعالیت میکنند که به آن سودمحور گفته میشود. با این حال، برخی کسبوکارها که هدفشان پیشبرد یک هدف خاص بدون کسب سود است، بهعنوان غیرانتفاعی یا خیرخواهانه شناخته میشوند.
این نوع سازمانها ممکن است بهصورت خیریهها، مؤسسات فرهنگی و هنری، آموزشی و تفریحی، گروههای سیاسی و حمایتی یا سازمانهای خدمات اجتماعی فعالیت کنند.
فعالیتهای تجاری
فعالیتهای بیزنسی معمولاً شامل خرید و فروش کالاها و خدمات است و میتواند در هر مکانی انجام شود. چه در فروشگاه فیزیکی، چه آنلاین یا حتی کنار خیابان.
هر کسی که از فعالیت تجاری خود درآمد کسب کند، موظف است این درآمد را به سازمان امور مالیاتی ایران گزارش دهد و مالیات متعلقه را پرداخت کند.
تعریف صنعت و حوزه فعالیت
یک شرکت معمولاً بیزنس خود را بر اساس صنعتی که در آن فعالیت میکند، تعریف میکند. برای مثال، کسبوکار املاک و مستغلات، تبلیغات یا تولید تشک نمونههایی از صنایع هستند.
اصطلاح «بیزنس» اغلب برای اشاره به تراکنشهای مربوط به یک محصول یا خدمت خاص استفاده میشود.
انواع بیزینس چیست؟
راههای مختلفی برای سازماندهی یک کسبوکار وجود دارد و ساختارهای قانونی و مالیاتی متفاوتی نیز با هر نوع همراه هستند.
بیزنسها معمولاً به یکی از انواع زیر تقسیم میشوند:
مالکیت فردی (Sole Proprietorship):
همانطور که از نام آن پیداست، مالکیت و مدیریت این نوع بیزنس بر عهده یک نفر است. بین مالک و کسبوکار تفکیک قانونی وجود ندارد، به این معنی که مسئولیتهای مالی و قانونی کسبوکار بر عهده مالک است.
شراکت (Partnership):
شراکت، رابطهای تجاری بین دو یا چند نفر است که با هم بیزنس انجام میدهند. هر شریک منابع و پول به کسبوکار میآورد و در سود و زیان آن شریک است. سود و زیان مشترک در اظهارنامه مالیاتی هر شریک ثبت میشود.
شرکت سهامی (Corporation):
شرکت سهامی کسبوکاری است که گروهی از افراد بهعنوان یک شخصیت واحد عمل میکنند. مالکین معمولاً سهامداران هستند و در ازای سهام شرکت، تعهد مالی دریافت میکنند. ایجاد شرکت، مسئولیت مالی مالکین را کاهش میدهد، اما قوانین مالیاتی برای مالکین چندان مطلوب نیست.
شرکت با مسئولیت محدود:
شرکتی است که بین ۲ یا چند نفر تشکیل میشود و هر یک از شرکا، مسئولیت پرداخت بدهیها و تعهدات شرکت، محدود به میزان سرمایهای است که در شرکت آوردهاند. به عبارت دیگر، دارایی شخصی شرکا در قبال بدهیهای شرکت در امان است و فقط سرمایهای که برای شرکت گذاشتهاند، در خطر است.
اندازهی بیزنسها
بیزنسهای کوچک:
کسبوکارهای کوچک معمولاً مالکیت فردی یا گروه کوچکی دارند و کمتر از ۱۰۰ کارمند دارند. مثالها شامل رستورانهای خانوادگی، شرکتهای خانگی، تولید پوشاک، کتاب و انتشارات و تولیدکنندگان کوچک است.
در سال 1404، حدود ۳ میلیون کسبوکار کوچک در ایران فعالیت داشتند و تقریباً ۱۰ میلیون نفر در این کسبوکارها مشغول به کار بودند.
سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران (ISIPO) تعداد کارمندان و درآمد سالانه شرکت را برای تعریف رسمی بیزنس کوچک بررسی میکند. کسبوکارهایی که معیارهای تعریف شده برای بنگاههای کوچک و متوسط در ایران را دارند، میتوانند از وامها، کمکهزینهها و قراردادهای ویژه بهرهمند شوند.
بیزنسهای متوسط:
در ایران تعریف مشخص و رسمی برای کسبوکار متوسط وجود ندارد، اما معمولاً شرکتهایی با ۵۰ تا ۲۰۰ کارمند یا درآمد سالانه بین ۵ تا ۵۰ میلیارد تومان را بیزنس متوسط مینامند.
بیزنسهای بزرگ:
کسبوکارهای بزرگ معمولاً ۲۵۰ نفر یا بیشتر کارکن دارند و بیش از ۱ میلیارد دلار درآمد دارند. این شرکتها میتوانند سهام منتشر کنند و بهصورت شرکتهای عمومی فعالیت کنند. اغلب این بیزنسها در یک کشور پایه دارند اما عملیات بینالمللی دارند و معمولاً ساختاری با بخشهای مختلف مانند منابع انسانی، مالی، بازاریابی، فروش و تحقیق و توسعه دارند.
برخلاف بیزنسهای کوچک و متوسط که مالکیت شخصی یا گروهی دارند، کسبوکارهای بزرگ معمولاً مالیات و تصمیمگیریها را از مالکین جدا میکنند و هیئت مدیره مسئولیت اصلی تصمیمگیریها را بر عهده دارد.
مثالهایی از بیزینسهای شناخته شده
اپل (Apple):
اپل بهخاطر محصولات نوآورانه خود مانند کامپیوترهای شخصی، دستگاههای هوشمند و خدمات موسیقی و ویدیو شناخته شده است. این شرکت در سال ۱۹۷۷ توسط استیو جابز و استیو وزنیاک تأسیس شد. در سال ۲۰۱۸، اپل اولین شرکت عمومی با ارزش ۱ تریلیون دلار شد و در ۱۵ می ۲۰۲۵، ارزش بازار آن ۳.۱۵ تریلیون دلار بود.
اپل بیش از دو میلیون شغل ایجاد کرده است، از جمله ۸۰ هزار نفر که مستقیماً برای اپل کار میکنند و ۴۵۰ هزار نفر که در شرکتهای تأمینکننده و تولیدکننده مشغولند. فروش خالص اپل برای ۱۲ ماه منتهی به ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۴، ۳۹۱.۰۳ میلیارد دلار گزارش شد.
کلید موفقیت اپل در خانواده محصولاتش و توانایی نوآوری آن است. طراحی و کیفیت، دو عنصر اصلی دیدگاه شرکتی استیو جابز هستند. همچنین هماهنگی سیستمعامل بین محصولات باعث کاهش هزینهها و رضایت مشتریان میشود.
والمارت (Walmart):
والمارت یکی از بزرگترین خردهفروشان جهان است و بهصورت شرکت چندملیتی فعالیت میکند. این شرکت در سال ۱۹۶۲ توسط سم والتون در آرکانزاس تأسیس شد. والمارت بیش از ۱۰,۷۵۰ شعبه در ۱۹ کشور دارد و بیش از ۲.۱ میلیون نفر را استخدام میکند.
والمارت در سال ۱۹۷۰ بهصورت عمومی عرضه شد و در بورس نیویورک معامله میشود. ارزش بازار آن در می ۲۰۲۵، ۷۷۰.۸۸ میلیارد دلار بود و درآمد کل سال مالی ۲۰۲۴ آن ۶۴۸.۱۲ میلیارد دلار گزارش شد که رشد ۶٪ نسبت به سال قبل داشت.
موفقیت والمارت به عوامل متعددی مانند نام تجاری، قیمتگذاری، تنوع (بهویژه با افزودن بازار آنلاین)، مدیریت زنجیره تأمین و قدرت مالی آن نسبت داده میشود.
چگونه یک کسبوکار راهاندازی کنیم؟
برای شروع یک بیزینس، باید چند مرحله مهم را پشت سر بگذارید. این مراحل شامل تحقیقات بازار، تهیه برنامه کسبوکار، تأمین سرمایه یا منابع مالی دیگر، انتخاب مکان و ساختار کسبوکار، انتخاب نام مناسب، ارائه مدارک ثبت، دریافت مدارک مالیاتی (شناسه کارفرما و مالیاتی) و دریافت مجوزها و پروانهها است. همچنین ایجاد یک حساب بانکی برای تسهیل امور مالی روزمره توصیه میشود.
چگونه بیزنس آنلاین راهاندازی کنیم؟
راهاندازی کسبوکار آنلاین تا حدی مشابه کسبوکار سنتی است، با این تفاوت که به جای مکان فیزیکی، باید پلتفرم و وبسایت خود را طراحی کنید.
ابتدا تحقیقات بازار و تهیه برنامه بیزنس ضروری است. سپس نام و ساختار کسبوکار خود را انتخاب کرده و مدارک ثبت را تکمیل کنید. قبل از راهاندازی بیزنس، باید بازار هدف خود را آماده کنید. این کار میتواند از طریق بازاریابی سنتی یا روشهای خلاقانه مانند شبکههای اجتماعی انجام شود.
چگونه برای بیزنس خود نام انتخاب کنیم؟
نام کسبوکار شما باید با نوع سازمان شما هماهنگ باشد و جذابیت داشته باشد. چیزی که افراد به آن جذب شوند و به یاد بسپارند و همچنین با شما و محصولات و خدماتتان مرتبط باشد. اصالت نام بسیار مهم است و مهمترین نکته این است که این نام قبلاً توسط شخص دیگری ثبت نشده باشد. برای اطمینان، جستجوی آنلاین برای نام کسبوکار انجام دهید.
چگونه بیزنس پلن بنویسیم؟
برنامه بیزنس برای مدیریت کسبوکار و جذب سرمایه ضروری است. میتوانید بین برنامه سنتی و برنامه خلاصه (Lean) یکی را انتخاب کنید.
- برنامه سنتی: شامل جزئیات کامل از جمله خلاصه شرکت، روش موفقیت، اطلاعات بازار، مدیریت، محصولات و خدمات، بازاریابی و پیشبینی فروش است.
- برنامه خلاصه (Lean): کوتاه و مفید است و شامل جزئیات شراکتها، فعالیتهای کسبوکار، روابط با مشتریان، ساختار هزینهها و جریان درآمد است.
قالبهای آماده آنلاین وجود دارند یا میتوانید بیزینس پلن خود را طراحی کنید.
چگونه وام کسبوکار بگیریم؟
برای تأمین مالی بیزنس خود، وام بانکی یکی از گزینههاست. این وام میتواند از بانکهای تجاری داخلی یا وامهای حمایتی دولت، مانند آنهایی که از طریق سازمانهای حمایتی کسبوکارهای کوچک و متوسط ارائه میشوند، تأمین شود.
وامدهندگان میخواهند جزئیات بیزنس را ببینند، به ویژه برای کسبوکارهای تازهتأسیس. اطمینان حاصل کنید که برنامه بیزنسر خود را آماده دارید، شامل برآورد هزینهها و جریان درآمد، و همچنین اعتبار مالی خوبی دارید. ممکن است برای دریافت وام نیاز به تضمین یا وثیقه داشته باشید.
جمعبندی
بیزنسها ستون فقرات اقتصاد هستند. آنها محصولات و خدماتی ارائه میدهند که توسط افراد و سایر شرکتها خریداری میشوند.
کسبوکارها از کوچک تا بزرگ و در صنایع مختلف فعالیت میکنند. ساختارهای کسبوکار نیز متفاوت است. از مالکیت فردی و شراکت گرفته تا شرکتهای بزرگ که سهامداران دارند.
هنگام شروع بیزنس، تحقیقات انجام دهید و برنامه کسبوکار تهیه کنید. این کار به شما کمک میکند تا سرمایه لازم برای راهاندازی کسبوکار خود را جذب کنید.
