آدرس IP چیست؟ و چه کاربردی دارد؟

آدرس IP به‌صورت خودکار به رایانه یا گوشی هوشمندی که به وب متصل می‌شود اختصاص داده می‌شود. این آدرس، پایه و اساس زبان اینترنت است. IP مخفف Internet Protocol (پروتکل اینترنت) است. پروتکل اینترنت ارتباط بین یک دستگاه متصل و شبکه را تضمین می‌کند. بنابراین، داشتن یک آدرس IP برای دسترسی به اینترنت و تبادل داده‌ها کاملاً ضروری است.

یک آدرس آی‌پی رشته‌ای از اعداد است که یک دستگاه متصل به شبکه داخلی یا خارجی را در یک زمان مشخص شناسایی می‌کند. یک رایانه، یک گوشی هوشمند، یک وسیله متصل به اینترنت یا حتی یک پرینتر شبکه‌ای همگی دارای آدرس آی‌پی هستند. دستگاه از طریق این آدرس بسته‌های داده را ارسال و دریافت می‌کند.

آدرس IP چه شکلی دارد؟

یک آدرس IP از دنباله‌ای از اعداد تشکیل می‌شود. این آدرس شامل یک بخش شبکه برای مدیریت مسیر انتقال داده‌ها و یک بخش میزبان است که دستگاه اختصاص‌ داده‌ شده را مشخص می‌کند.
این ساختار و زیرساخت شبکه‌ای، بخشی از سئو فنی (Technical SEO) سایت محسوب می‌شود، زیرا روی دسترسی موتورهای جستجو و ایندکس شدن صفحات تأثیر می‌گذارد.

این آدرس دسترسی به اینترنت را برای همه دستگاه‌هایی که قابلیت اتصال به شبکه دارند فراهم می‌سازد. رایانه‌ها، گوشی‌های هوشمند، تبلت‌ها، پرینترها یا حتی کنسول‌های بازی.
امروزه دو نوع آدرس آی‌پی وجود دارد: IPv4 و IPv6.

آدرس IPv4

آدرس IPv4 قدیمی‌ترین و رایج‌ترین نوع آدرس است. این آدرس شامل 4 بخش 8 بیتی است که به صورت 4 عدد اعشاری بین 0 تا 255 نشان داده می‌شوند و با نقطه از هم جدا می‌گردند.

مثال یک آدرس IPv4:
198.154.12.126

با IPv4 امکان ساخت حدود 4/3 میلیارد آدرس IP متفاوت وجود دارد. اگرچه این عدد بزرگ به نظر می‌رسد، اما با افزایش روزافزون دستگاه‌های متصل به‌ویژه با گسترش اینترنت اشیا خطر کمبود و اشباع تعداد آدرس‌های در دسترس وجود دارد.

آدرس IPv6

آدرس IPv6 به منظور پاسخ به تعداد زیاد دستگاه‌های جدید متصل و افزایش تقاضا برای آدرس‌های IP جدید ایجاد شده است. هدف این نوع جدید آدرس آی‌پی جلوگیری از هرگونه اشباع است، حتی اگر در حال حاضر به‌طور گسترده استفاده نشود. ساختار آدرس IPv6 شامل 128 بیت است و از 8 بخش 16 بیتی تشکیل شده که هر بخش با دو نقطه از دیگری جدا می‌شود. این ساختار امکان ترکیب‌های تقریباً نامحدود را فراهم می‌کند.

مثال یک آدرس IPv6 : 
2508:3010:210:3:248:1873:26c8:1952

آدرس IP چه کاربردی دارد؟

• دریافت داده‌ها
• شناسایی فرستنده داده‌ها
• دسترسی به یک وب‌ سایت

دریافت داده‌ها

وقتی یک کاربر به شبکه اینترنت متصل می‌شود، دستگاه او دارای یک آدرس IP است. داده‌های مورد نیاز به این آدرس ارسال می‌شوند. ایمیل‌ها، نتایج جستجو یا صفحات وب‌ سایت‌ها، داده‌ها به آدرس آی‌پی دستگاه منتقل می‌شوند تا درخواست کاربر برآورده شود.

شناسایی فرستنده داده‌ها

وقتی کاربر داده‌ای را از طریق دستگاه متصل خود ارسال می‌کند، گیرنده می‌داند داده‌ها از کجا آمده‌اند. آدرس IP فرستنده همراه با بسته‌های داده ارسال می‌شود. به این ترتیب، می‌توان فهمید چه کسی به یک وب‌ سایت متصل می‌شود.

دسترسی به یک وب‌ سایت

برای دسترسی به یک وب‌ سایت، کاربران نام دامنه آن را وارد می‌کنند که حفظ و انتقال آن آسان است. در واقع، کاربران از طریق آدرس IP وب‌ سایت به آن دسترسی پیدا می‌کنند، بدون اینکه این موضوع برایشان قابل مشاهده باشد. نام دامنه وارد شده از طریق DNS سیستم نام دامنه به آدرس آی‌پی ترجمه می‌شود تا داده‌های وب‌ سایت شناسایی و ارسال شوند.

تفاوت بین آدرس IP خصوصی و آدرس IP عمومی

آدرس IP عمومی یا خارجی توسط ارائه‌دهنده خدمات اینترنت (ISP) به دستگاه اختصاص داده می‌شود تا بتواند به اینترنت متصل شود و در اینترنت شناسایی شود. آدرس آی‌پی خصوصی یا داخلی، امکان اتصال چندین دستگاه به یکدیگر را در یک شبکه محلی فراهم می‌کند. آدرس آی‌پی خصوصی در اینترنت قابل مشاهده نیست.

چگونه آدرس IP خود را پیدا کنیم؟

آدرس IP می‌تواند به عنوان درگاه یا هدفی برای هکرها مورد استفاده قرار گیرد. مخفی کردن آدرس IP، حتی به صورت جزئی، این خطرات را کاهش می‌دهد و از حریم خصوصی داده‌های شخصی کاربر شبکه محافظت می‌کند. استفاده از پروتکل‌های امن مانند پروتکل HTTPS و امنیت سایت نیز اهمیت دارد، زیرا ارتباطات و داده‌ها را رمزگذاری کرده و امنیت کاربر را تضمین می‌کند.

پیدا کردن آدرس آی‌پی در ویندوز 10 و macOS

گاهی لازم است که آدرس آی‌پی خود را بدانید و آن را به یک تکنسین بدهید، به‌ویژه برای حل مشکلات اتصال به شبکه. روش پیدا کردن آدرس آی‌پی بسته به سیستم‌ عامل نصب‌ شده روی رایانه متفاوت است.

در ویندوز 10

برای پیدا کردن آدرس آی‌پی در ویندوز 10، مراحل زیر را دنبال کنید:

1. 1. نوار وظیفه را باز کنید.
   2. شبکه Wi-Fi را انتخاب کرده و سپس Properties (خصوصیات) را بزنید.
   3. آدرس آی‌پی خود را زیر عنوان IPv4 پیدا کنید.

در macOS

برای پیدا کردن آدرس آی‌پی در macOS، مراحل زیر را دنبال کنید:

1. 1. System Preferences (تنظیمات سیستم) را باز کنید.
   2. روی Network (شبکه) کلیک کنید.
   3. در تنظیمات Wi-Fi، وضعیت اتصال را زیر عنوان Connected (متصل) مشاهده کرده و آدرس IP نشان داده می‌شود.

مشاهده آدرس IP به صورت لحظه‌ای

باید بدانید که آدرس IP به یک دستگاه برای مدت زمان مشخصی اختصاص داده می‌شود. این آدرس به‌صورت خودکار و نامرئی اختصاص می‌یابد. هر اتصال جدید توسط ارائه‌ دهنده خدمات اینترنت، یک آدرس آی‌پی آزاد دریافت می‌کند. این آدرس وقتی کاربر از اینترنت خارج می‌شود حذف شده یا ظرف 24 ساعت تغییر می‌کند. بنابراین، آدرس آی‌پی معمولاً تغییر می‌کند، مگر در شرایط بسیار خاص.

حفظ محرمانگی آدرس IP

آدرس IP توسط CNIL (کمیسیون ملی اطلاعات و آزادی‌ها) به عنوان داده‌ای شخصی در نظر گرفته می‌شود. در واقع، چون این آدرس توسط ارائه‌دهنده خدمات اینترنت ارائه می‌شود، او می‌تواند فعالیت‌های آنلاین کاربران خود را مشاهده کند. همچنین، از طریق یک آدرس آی‌پی می‌توان به راحتی ارائه‌دهنده اینترنت کاربر و موقعیت جغرافیایی او را شناسایی کرد. این اطلاعات که جزو حریم خصوصی هستند باید محافظت شوند.

چگونه آدرس IP خود را مخفی کنیم؟

آدرس IP می‌تواند به عنوان درگاه یا هدفی برای هکرها مورد استفاده قرار گیرد. مخفی کردن آدرس آی‌پی، حتی به صورت جزئی، این خطرات را کاهش می‌دهد و از حریم خصوصی داده‌های شخصی کاربر شبکه محافظت می‌کند. سه روش برای مخفی کردن آدرس آی‌پی وجود دارد:

1. شبکه خصوصی مجازی (VPN): داده‌ها را رمزگذاری می‌کند و قبل از اتصال دستگاه به اینترنت، آن‌ها را از طریق یک سرور اختصاصی منتقل می‌کند. آدرس آی‌پی دستگاه مخفی می‌شود و فقط آدرس آی‌پی سرویس VPN قابل مشاهده است. ارائه‌دهندگان مختلفی سرورهای VPN ارائه می‌دهند.
2. مرورگر Tor Browser: برای استفاده ناشناس از اینترنت.
3. سرور پروکسی (Proxy): بسته‌های داده را از طریق یک آدرس آی‌پی متفاوت از آدرس کاربر دریافت و ارسال می‌کند.